Empire stili

Empire (Ampir) Sanatı

I. Napolyon (1804-1814) döneminde Fransa’da başlamış ve Avruypa’ya yayılmış bir sanat akımıdır. Bu üslup giyimde de aynı adla anılan bir moda getirmiştir. Empire Stiline , Naponyol döneminde geliştiğinden “İmparator Stili” denir.

1789 devriminde XVI Louis ‘nin saltanatının son ermesi ile Fransa’da Konsüller yönetimi başlamıştır. 1804 yılına I.Napolyon döneminin başlangıcına kadar geçen 15 yıllık süre bir geçiş dönemi olarak nitelendirilir. Bu sürede mimarlık ve mobilya alanında önemli bir gelişme olmamıştır; yalnız siyasi nedenlerle kral armaları kaldırılmış bunların yerine zefer işaretleri konulmuştur.

I.Napolyon’un aktif dönemi olan 1804-1814 yılları arasında Fransa’da yeni bir üslup aranmasına girilmiştir. Sürüp giden savaşların yarattığı ciddi ve katı ortam sanat yapıtlarına da yansımıştır. Bu nedenle mimaride sanatsal değerlerden çok görkemlik aranmış, fakat mobilyada incelik ve zarafetin sağlandığı da olmuştur.

Empire stili özellikleri arasında Roma miferi, mareşal asası, kudret simgesi balta, borazan üfleyen kenomeler, çapraz kılıç, davul, mızrak başlıkları gibi savaş sembolleri mimaride ve mobilyada çok kullanılan motifler olmuştur.

Yine çok kullanılan belli başlı yapıtların görülür yerlerine konulan süsleme biçimi de yaldızlı defne tacıdır. Bu tacın ortasına çoğunluk İmparator sembolü arı veya adının baş harfi (N) işlenmiştir.

Empire Mobilya Sanatı ; ağır kübik ve masiftir. Kabul edilen tek eğri daire formudur. Oymalar yüzeysel ve kabacadır. Bakır silmeler, oymaya iyi gelmeyen akaju ağacı ile bağdaştırılmıştır. Marketride akaju üzerine limon çok kullanılmıştır. Başlık ve yüzeylerde bazen yaldızlı bronzdan bindirilmiş yumurta (Tespih dizisi) beya defne şeklinde gerdanlık bulunur. Fildişi kakmalı frizler, bodur ayaklar üzerine oturmuş divan ve tabureler, Yunan feneri taşıyan sehpalar, yeşil mermerden tablalı ağır konsollar ve yuvarlak masalar, kayık ve anıt biçimli yataklar Empire Stiliinin en yaygın özellikleridir.

Empire Stil sandalye ve koltuklarda ön ayaklar daire veya kare kesitli olarak genellikle düzdür. Bazen dışa doğru hafif bir eğmeç alır. Ayak yüzeyleri oluksuzdur. Tabanda pabuçlar top veya aslan biçiminde şekillenir. Arkalıklar sırta uygun eğmeçlidir. Üst kayıt Yunan “klismos” tipindedir. Kolçak destekleri çoğunluk Sfenks kuğu kuşu veya kartal kanadı şeklindedir. Aynı motifler masa ve dolap ayaklarında da görülür.

Özet olarak Empire Mobilyalar Neo Klasik üslubun antik motiflerle kaynaştırılmasından oluşmuş değişik bir kompozisyon diye tanımlanabilir.